فاطمه منگلی روز پنجشنبه در گفتوگو با خبرنگار افزود: سال گذشته یک میلیون و ۲۶۷ هزار و ۳۱۴ نفر نخل در سطح استان از نظر آلودگی بررسی شدند که از این تعداد، ۲۷۶ نخل آلوده بودند؛ ۲۷۱ نخل نیز تیمار و پنج نخل به دلیل شدت آلودگی معدوم شدند.
اعتبارات ناکافی
وی با اشاره به ناکافی بودن اعتبارات اختصاصیافته برای مقابله با این آفت اظهر داشت: سال گذشته ۲.۵ میلیارد تومان بودجه برای مبارزه با سوسک سرخرطومی حنایی خما در کرمان تخصیص یافت اما هنوز میزان این اعتبار برای سال جاری اعلام نشده است.
به گفته وی، با توجه به گستردگی نخلستانها و ضرورت پایش مستمر، مقابله مؤثر با این آفت در شمال استان کرمان نیازمند اعتباری بیش از پنج میلیارد تومان است.
منگلی همچنین از برنامه ریزی برای راهاندازی مجدد پستهای قرنطینهای در مبادی ورودی استان به عنوان اقدامی پیشگیرانه یاد کرد و گفت: این برنامه ریزی با هدف جلوگیری از انتقال آلودگی به سایر مناطق در حال انجام است.
مشاهده نخستین آفت سال ۱۴۰۰
وی با اشاره به اینکه نخستین مورد مشاهده شده از آفت سوسک سرخرطومی حنایی خرما در استان کرمان از سال ۱۴۰۰ گزارش شده است، تصریح کرد: از آن زمان تاکنون کارشناسان حفظ نباتات و کلینیکهای گیاهپزشکی بهصورت مستمر در حال پایش نخلستانها هستند اما با توجه به توان پرواز این آفت و همچنین انتقال آن از طریق پاجوش و اندام های آلوده، در صورت بیتوجهی، خطر گسترش آن به سایر نخلستانها به طور جدی وجود دارد.
منگلی افزود: کارشناسان با ردیابی بصری، نصب تلههای فرمونی و انجام پایشهای دورهای، درختان آلوده را شناسایی می کنند و تحت درمان قرار میدهند. این اقدامات از ابتدای سال جاری نیز در حال انجام است و خوشبختانه در برخی مناطق، هنوز موردی از آلودگی گزارش نشده است.
مدیر حفظ نباتات، سطح زیر کشت خرما در شمال استان را ۴۸ هزار و ۲۵ هکتار اعلام کرد و گفت: آموزشهای لازم برای شناسایی و مقابله با این آفت به کشاورزان ارائه شده و کنترل مؤثر آن نیازمند همکاری جدی بهرهبرداران است.
وی با اشاره به تهدید جدی این آفت برای امنیت غذایی و اقتصادی کشور تصریح کرد: سوسک سرخرطومی حنایی برای نخستین بار در سال ۱۳۶۹ در شهرستان سراوان سیستان و بلوچستان، سپس در سال ۱۳۹۳ در شهرستان پارسیان استان هرمزگان، سال ۱۳۹۶ در منطقه فیشور لارستان استان فارس و شهرستان منوجان در جنوب کرمان و در سال ۱۴۰۰ از منطقه اندوهجرد در بخش شهداد شهرستان کرمان و منطقه دولتآباد شهرستان نَرماشیر در شرق کرمان مشاهده شد.
منگلی توضیح داد: این آفت به میوه خرما آسیب مستقیم وارد نمیکند، اما با تخمگذاری در تنه درخت و تغذیه لاروها از بافتهای داخلی، موجب پوسیدگی، تضعیف ساختار تنه و در نهایت مرگ کامل درخت میشود.
وی گفت: شدت خسارت این آفت بسته به سن درخت، نحوه مدیریت باغ، آبیاری و میزان پیشرفت آلودگی در درخت متفاوت است و نشانههای آلودگی شامل تراوش شیرابه قهوهای و چسبناک از محل آلودگی، وجود سوراخ یا سوراخ های کوچک در تنه که الیاف جویده شده از آن خارج می شوند، انتشار بوی خاص لهیدگی و پوسیدگی از تنه درختان آلوده، شنیدن صدای تغذیه لاروها به صورت خراطی، وجود پیله های شفیرگی خالی افتاده در پای درخت یا روی تنه، خشک شدن برگها و تنهجوشها، شکستن تنه و واژگون شدن تاج درخت در آلودگی شدید یا آلودگی طولانی مدت، خشک شدن جوانه مرکزی و در نهایت مرگ کامل درخت است.
ضرورت تشخیص سریع
منگلی با تأکید بر ضرورت تشخیص سریع از کشاورزان خواست از انتقال اندامهای تکثیری از مناطق آلوده به سایر مناطق خودداری و برای احداث باغ جدید یا جایگزینی درختان ضعیف به مراکز تولید تأییدشده سازمان جهاد کشاورزی مراجعه کنند.
به گفته وی از ایجاد زخم روی نخیلات جلوگیری به عمل آید و زخم های ناشی از هرس و صدمات وارده به درخت توسط گچ یا سموم مورد تایید سازمان حفظ نباتات پانسمان شود، عملیات هرس نیز در ماههای سرد سال انجام گیرد؛ همچنین از آبیاری بیرویه پرهیز کنند زیرا این آفت در نخلستان های با رطوبت بالا فعالیت بیشتری دارد.
منگلی همچنین یادآور شد که برخی ارقام خرما از جمله مضافتی و هلیلهای حساسیت بیشتری به این آفت دارند و باید با دقت بیشتری پایش شوند.
حمله به منبع اصلی درآمد شرق کرمان
مدیر حفظ نباتات جهاد کرمان با اشاره به اینکه نخلستانها در شرق استان منبع اصلی درآمد خانوارها هستند، اظهار داشت: این آفت نهتنها امنیت غذایی، بلکه اقتصاد منطقه و پایداری زیست محیطی را نیز تهدید میکند.
وی تأکید کرد: درختان نخل بخشی از هویت و فرهنگ ما هستند. حفظ آنها یعنی حفظ ریشه های ما و بیتوجهی به این آفت، یعنی بازکردن درهای نخلستان ها به روی فاجعهای خاموش؛ فاجعهای که در ابتدا دیده نمیشود، اما در نهایت ما را وادار به قطع و امحای درختان خواهد کرد.
منگلی از کشاورزان خواست در صورت مشاهده هرگونه نشانه آلودگی، بدون فوت وقت به مراکز جهاد کشاورزی منطقه مراجعه کنند تا تیمهای کارشناسی اقدامات لازم را انجام دهند.
استان کرمان به ویژه در شرق و جنوب از قطب های مهم تولیدو صادرات خرمای کشور به شمار می روند. نخل های جنوب استان نیز درگیر این آفت بوده اند که سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان پیگیر تیمار و درمان آنهاست.
منبع:ایرنا
